6 ciekawych faktów na temat obrazu „Mona Lisa”

Większość ludzi zakładałaby, że tytuł słynnego obrazu przedstawiającego kobietę jest jednocześnie prawdziwym imieniem tej kobiety. Jednak w przypadku „Mony Lisy” tak nie jest.

Powszechnie uważa się, że portret przedstawia włoską szlachciankę o imieniu Lisa del Giocondo, żonę zamożnego handlarza jedwabiem. Podobno jej mąż, Francesco del Giocondo, zlecił namalowanie portretu swojej żony, aby uczcić zarówno przeprowadzkę do nowego domu, jak i narodziny ich drugiego syna, Andrei.

Nazwa obrazu pochodzi od włoskiego słowa „Monna” – grzecznościowej formy zwrotu, podobnej do angielskiego „My lady”, używanej wyłącznie w odniesieniu do szlachcianek. Tak więc ten artykuł równie dobrze mógłby nosić tytuł „Ciekawostki dotyczące obrazu przedstawiającego Lisę del Giocondo”. Alternatywną nazwą obrazu jest „La Gioconda”. Chociaż dosłownie oznacza to „ta radosna” (co pasuje do uśmiechniętej twarzy kobiety), jest również bardzo prawdopodobne, że była to gra słów nawiązująca do nazwiska Giocondo.

W 1911 roku malarz Louis Béroud przybył wczesnym rankiem do Luwru, mając nadzieję, że uda mu się naszkicować „Mona Lisę”. Zastał jednak pustą ścianę. Tak zaczyna się historia obrazu, który miał zostać skradziony z Luwru. Poprzedniej nocy Vincenzo Peruggia, włoski imigrant i patriota, wszedł do Luwru i zabrał „Mona Lisę”. Złodziej był w rzeczywistości pracownikiem Luwru i zajmował się montowaniem szyb ochronnych na wielu obrazach w muzeum, w tym na „Monie Lisie”. Bez trudu zdjął szybę, zabrał obraz, ukrył go na noc w szafie, a z samego rana uciekł.

Peruggia był głęboko przekonany, że obraz ten należy do Włoch, ponieważ jest dziełem słynnego włoskiego mistrza Leonarda da Vinci. Przez dwa lata ukrywał „Mona Lisę” w podwójnym dnie swojej skrzyni, ale ostatecznie został schwytany we Florencji, gdy próbował sprzedać obraz Giovanniemu Poggiemu, dyrektorowi artystycznemu Galerii Uffizi. Poggi natychmiast zgłosił kradzież obrazu lokalnym władzom, a złodziej spędził sześć miesięcy w więzieniu. Jednocześnie jednak chwalono go za jego włoski patriotyzm.

Pół tysiąca lat po tym, jak Leonardo da Vinci namalował „Mona Lisę”, obraz ten w zadziwiający sposób zachował się w nienaruszonym stanie. Gdy przeczytasz o atakach, które przetrwał, będziesz zaskoczony jego odpornością!

W całej historii „Mona Lisa” była w taki czy inny sposób niszczona przez wandali aż 7 razy. Oto krótkie podsumowanie:

1956

• Wandal próbował zniszczyć „Mona Lisę” za pomocą brzytwy, twierdząc, że jest zakochany w tym obrazie.
• Podczas wystawy w Montauban protestujący oblał dolną połowę obrazu kwasem, ale na szczęście nie zdołał go uszkodzić.
• Napastnik rzucił kamieniem w obraz, rozbijając szybę i powodując odpryskiwanie farby w okolicy lewego łokcia. Od tego czasu do ochrony obrazu stosuje się szkło kuloodporne.

1974

Kobieta na wózku inwalidzkim pomalowała „Mona Lisę” czerwoną farbą w sprayu, protestując przeciwko brakowi dostępności dla osób niepełnosprawnych w Muzeum Narodowym w Tokio (obraz był tam wystawiany gościnnie). Udało jej się jednak pomalować jedynie szybę, a nie sam obraz.

2009

Rosjanka rozbiła filiżankę o szybę chroniącą „Mona Lisę”, ale na szczęście nie uszkodziła obrazu. Atak miał rzekomo wynikać z gniewu; kobiecie odmówiono przyznania obywatelstwa francuskiego.

2022

Mężczyzna, aktywista na rzecz walki ze zmianami klimatycznymi, przebrany za kobietę na wózku inwalidzkim, rzucił ciastem w „Mona Lisę” i rozmazał je po całym obrazie, próbując zwrócić uwagę na problem zmian klimatycznych. Na szczęście nie uszkodził obrazu.

2024

Aktywiści ekologiczni obrzucili „Mona Lisę” zupą dyniową, aby zwrócić uwagę na niezrównoważoną produkcję żywności i problem głodu we Francji, ale tylko spryskali szybę i nie uszkodzili samego obrazu.

Delikatne przejścia tonalne, hiperrealistyczne rysy twarzy oraz, oczywiście, tajemniczy uśmiech Mony Lisy to powody, dla których portret ten uznawany jest za dzieło sztuki światowej klasy. Jednak kryje się w nim coś więcej niż tylko artystyczne piękno – to także bogata historia, pełna ciekawych faktów dotyczących Mony Lisy. Od momentu powstania na zlecenie na początku XVI wieku aż po niedawne ataki w 2024 roku „Mona Lisa” przetrwała wiele zmian lokalizacji i wydarzeń, które w równym stopniu przyczyniły się do jej sławy, co samo dzieło. Obraz ten jest czymś więcej niż tylko obrazem – jest świadectwem tego, jak piękno potrafi przetrwać próbę czasu!